หน่วยโลหิตวิทยา

1. ประวัติความเป็นมา
            หน่วยโลหิตวิทยาก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2518 ในปีเดียวกับที่มีก่อตั้งภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ขณะนั้นภาควิชาอายุรศาสตร์ยังไม่มีสำนักงานที่ชัดเจน และได้รับความเอื้อเฟื้อจากโรงพยาบาลหาดใหญ่ให้ใช้เป็นสถานที่ดูแลผู้ป่วยและจัดการเรียนการสอน ในขณะนั้นผู้ช่วยศาสตราจารย์แพทย์หญิงนิภา สุวรรณเวลา ดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาอายุรศาสตร์ และยังดำรงตำแหน่งหัวหน้าหน่วยโลหิตวิทยาคนแรกควบคู่กันไปด้วย เนื่องจากเป็นหน่วยใหม่ยังไม่มีแพทย์เฉพาะทางมาทำงานประจำในหน่วยวิชาฯ แต่จะมีอาจารย์พิเศษจากมหาวิทยาลัยในกรุงเทพมหานครได้สละเวลามาร่วมดูแลผู้ป่วยที่มีปัญหาโรคเลือด และสอนนักศึกษาแพทย์อย่างสม่ำเสมอ
            ในเดือน มิถุนายน พ.ศ. 2524 อาจารย์นายแพทย์อานุภาพ เลขะกุล ซึ่งสำเร็จการศึกษาแพทยศาสตรบัณฑิต จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้รับการบรรจุเป็นอาจารย์แพทย์ที่ภาควิชาอายุรศาสตร์ และได้ฝึกอบรมต่อด้านอายุรศาสตร์ทั่วไป จนได้รับวุฒิบัตรแสดงความรู้ความชำนาญในการประกอบวิชาชีพเวชกรรม สาขาอายุรศาสตร์ ใน พ.ศ. 2526 และได้กลับมาปฏิบัติราชการเป็นอาจารย์ประจำหน่วยโลหิตวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ อาจารย์มีความสนใจเป็นพิเศษในด้านโลหิตวิทยาจึงได้ลาศึกษาต่อด้านโลหิตวิทยา ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ได้รับวุฒิบัตรฯ สาขาโลหิตวิทยา และวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาโลหิตวิทยา จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ใน พ.ศ. 2531  อาจารย์ได้กลับมาดำรงตำแหน่งหัวหน้าหน่วยโลหิตวิทยา 
            ตั้งแต่เริ่มมีการก่อตั้งหน่วยโลหิตวิทยาจนถึงปัจจุบัน มีหัวหน้าหน่วยมาแล้วเป็นจำนวน 5 คนตามลำดับคือ

   1. ผู้ช่วยศาสตราจารย์แพทย์หญิงนิภา         สุวรรณเวลา       ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2518 – 2524
   2. อาจารย์นายแพทย์อานุภาพ                   เลขะกุล            ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2526 - 2529
   3. ผู้ช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์นพดล       ศิริธนารัตนกุล     ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2529 – 2531
   4. ผู้ช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์อานุภาพ    เลขะกุล             ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2531 - 2534
   5. ผู้ช่วยศาสตราจารย์นายแพทย์ธราธร        ธรรมประสิทธิ์     ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2535 - 2546
   6. รองศาสตราจารย์นายแพทย์อานุภาพ       เลขะกุล            ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2546 - 2553
   7. อาจารย์ดอกเตอร์นายแพทย์พงษ์เทพ      วิบูลย์จันทร์        ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. 2553 – ปัจจุบัน


2. วิสัยทัศน์และพันธกิจ            
           หน่วยโลหิตวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ รับผิดชอบด้านการเรียนการสอนทั้งระดับการปริญญาและหลังปริญญา การบริการวิชาการ และงานวิจัย โดยมีวิสัยทัศน์และพันธกิจ ดังนี้ 
    วิสัยทัศน์
           ความเป็นเลิศในด้านการดูแลรักษาโรคทางโลหิตวิทยาที่ซับซ้อนในภาคใต้ด้วยมาตรฐานสากลภายในปี 2569
    พันธกิจ 
    1. ผลิตแพทย์เฉพาะทางสาขาอายุรศาสตร์โรคเลือด
    2. สนับสนุนการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน แพทย์ใช้ทุนสาขาอายุรศาสตร์
    3. ให้บริการดูแลผู้ป่วยที่มีปัญหาทางโลหิตวิทยา ตามมาตรฐานคุณภาพ 
    4. สร้างเครือข่ายการดูแลผู้ป่วยทางโลหิตวิทยาในภาคใต้
    5. สร้างงานวิจัยที่มีคุณภาพที่สอดคล้องกับปัญหาทางโลหิตวิทยาในภาคใต้
    6. สร้างความร่วมมือกับสถาบันทางโลหิตวิทยาในประเทศใกล้เคียง 
    หน่วยโลหิตวิทยาได้ให้การบริการดูแลรักษาผู้ป่วยที่มีปัญหาทางโลหิตวิทยามาอย่างต่อเนื่อง ได้เริ่มการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเป็นแห่งแรกในส่วนภูมิภาคเมื่อ พ.ศ. 2539 และเป็นอันดับที่ 4 ของประเทศ ด้านการเรียนการสอนทั้งระดับก่อนปริญญาและหลังปริญญา ได้เริ่มเปิดการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านสาขาอายุรศาสตร์โรคเลือดตั้งแต่ พ.ศ. 2553 ในปัจจุบันหน่วยโลหิตวิทยา เป็นหนึ่งในผู้นำทางโลหิตวิทยาของประเทศทางด้านการดูแลผู้ป่วยมะเร็งทางโลหิตวิทยา และการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง มีการศึกษาทางด้านพันธุกรรมระดับโมเลกุล (BCR/ABL transcript) ของเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวเรื้อรังชนิดมัยอีลอยด์ (Chronic myeloid leukemia) เป็นแห่งที่ 2 ของประเทศ นอกจากนี้ได้มีการศึกษาโรคทางโลหิตวิทยาอื่นๆ ได้แก่ มะเร็งต่อมน้ำเหลือง มะเร็งเม็ดเลือดขาวแบบเฉียบพลัน ภาวะไขกระดูกทำงานผิดปกติ (Myelodysplastic syndrome) มะเร็งเม็ดเลือดมัยอีโลมา (Multiple myeloma) และ Myeloproliferative neoplasm 
หน่วยโลหิตวิทยาได้ร่วมกับหน่วยมะเร็งวิทยา สาขาวิชาอายุรศาสตร์ หน่วยโลหิตวิทยาและมะเร็งวิทยา สาขาวิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์พัฒนางานด้านการดูแลผู้ป่วยโรคธาลัสซีเมีย และผู้ป่วยฮีโมฟีเลีย ตลอดจนผู้ป่วยที่รับการรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด นอกจากนี้ยังได้จัดกิจกรรม Southern Hematology-Oncology conference เพื่อสร้างเครือข่ายการดูแลผู้ป่วยโรคเลือดและโรคมะเร็งในภาคใต้ ตั้งแต่ พ.ศ. 2554 มาอย่างต่อเนื่อง


3. ค่านิยม
 

4. โครงสร้างการบริหารของหน่วยโลหิตวิทยา                                      

         หน่วยโลหิตวิทยาประกอบด้วยอาจารย์ประจำหน่วย 5 คนเป็นอาจารย์ผู้ให้การฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านสาขาอายุรศาสตร์โรคเลือดเต็มเวลาจำนวน 4 คน และมีบุคลากรสายสนับสนุน 3 คน เป็นนักเทคนิคการแพทย์ระดับปริญญาตรี 1 คน พนักงานวิทยาศาสตร์ระดับอนุปริญญา 1 คน และพนักงานธุรการซึ่งปฏิบัติหน้าที่เป็นเลขาฯ หน่วยโลหิตวิทยา 1 คน ดังตารางที่ 1


ตารางที่ 1 จำนวนและวุฒิการศึกษาของบุคลากรในหน่วยโลหิตวิทยา

วุฒิการศึกษา สายวิชาการ     สายสนับสนุน
ต่ำกว่าปริญญาตรี (คน) - 1
ปริญญาตรีหรือเทียบเท่า (คน)     - 2
ปริญญาโทหรือเทียบเท่า (คน)     - -
ปริญญาเอกหรือเทียบเท่า (คน)     - -
รวม 5 3


5. จำนวนหลักสูตรและสาขาที่เปิดสอน
        จำนวนหลักสูตรการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน 1 หลักสูตร คือ สาขาอายุรศาสตร์โรคเลือด 


6. ผู้มีส่วนได้เสีย
    6.1 ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลัก ได้แก่ 
        6.1.1 แพทยสภา
        6.1.2 ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย
        6.1.3 สมาคมโลหิตวิทยาแห่งประเทศไทย
        6.1.4 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
        6.1.5 โรงพยาบาลสงขลานครินทร์
        6.1.6 กรรมการจัดทำและบริหารหลักสูตร
        6.1.7 อาจารย์ผู้ให้การฝึกอบรม 
        6.1.8 ผู้เข้ารับการฝึกอบรม 
    6.2 ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นๆ ได้แก่ 
        6.2.1 ผู้ใช้หรือผู้บังคับบัญชาของผู้สำเร็จการฝึกอบรม คือสถาบันทางการแพทย์หรือโรงพยาบาลที่ผู้สำเร็จการฝึกอบรมเข้าปฏิบัติงาน
        6.2.2 ผู้ร่วมงานอื่นๆ เช่น พยาบาล เป็นต้น 
        6.2.3 ผู้ป่วยและญาติ


7. สินทรัพย์
        7.1 ด้านอาคารและสถานที่ 
        ห้องปฏิบัติการเซลล์ต้นกำเนิด ชั้น 3 อาคาร 8 ชั้น โรงพยาบาลสงขลานครินทร์
    อาคาร 13 ชั้น โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ ประกอบด้วย
-    ห้องพักผู้เข้ารับการฝึกอบรม ชั้น 11 
-    ห้องพักอาจารย์หน่วยโลหิตวิทยา ชั้น 12 
-    สำนักงานหน่วยวิชา
-    ห้องปฏิบัติการโลหิตวิทยา  
-    ห้องปฏิบัติการเพาะเลี้ยงเซลล์ต้นกำเนิด 
-    ห้องเรียนและห้องประชุมของสาขาวิชาอายุรศาสตร์
-    หอผู้ป่วยอายุรกรรม ชั้น 8, ชั้น 9, ชั้น 10 และชั้น 11
หอผู้ป่วยพิเศษเฉลิมพระบารมี ชั้น 9 และ ชั้น 10 อาคารเฉลิมพระบารมี 
หอพักแพทย์ประจำบ้าน 
     7.2 ด้านเทคโนโลยีและอุปกรณ์
        - เว็ปไซต์ และระบบ teleconference ของสาขาวิชาอายุศาสตร์
        - ระบบโสตทัศนูปกรณ์ และเครื่องคอมพิวเตอร์ของหน่วยโลหิตวิทยา และระบบ HIS รวม 3 เครื่อง
        - กล้องจุลทรรศน์ที่สามารถดูได้พร้อมกัน 10 คน
        - เครื่องตรวจการทำงานของเกล็ดเลือด
        - อุปกรณ์การเพาะเลี้ยงเซลล์ต้นกำเนิด
        - อุปกรณ์ห้องปฏิบัติการเซลล์ต้นกำเนิด 

8. ระบบการประกันคุณภาพ/การรับรองคุณภาพอื่นๆ ของสถาบัน 
        8.1 การรับรองคุณภาพโรงพยาบาล Healthcare Accreditation (HA) โดยสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2560
        8.2 การรับรองสถาบันตามเกณฑ์มาตรฐานสากลสำหรับแพทยศาสตรศึกษา (WFME Global Standards, Basic Medical Education) พ.ศ. 2558
        8.3 การรับรองตามเกณฑ์ประกันคุณภาพการศึกษา เพื่อการดำเนินการที่เป็นเลิศ (EdPEx 200) 
        8.4 การรับรองคุณภาพงานวิจัยโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ตามเกณฑ์มาตรฐานการพิจารณาโครงการวิจัยด้านจริยธรรมของคณะกรรมการพิทักษ์สิทธิสวัสดิภาพและป้องกันภยันตรายในการวิจัยกับมนุษย์ (SIDCER/FERCAP) พ.ศ. 2560
        8.5 การรับรองสถาบันตามเกณฑ์มาตรฐานสากล สำหรับการศึกษาหลังปริญญา (WFME Global Standards, Postgraduate Medical Education) สาขาอายุรศาสตร์ พ.ศ. 2562